DLACZEGO TWORZYMY W PRZEDSZKOLU GRUPOWE KODEKSY WYCHOWAWCZE?

Opracowała:K.Stolarczyk

W każdym zespole ludzkim, jeśi ma być zachowany porządek, zapewnione poszczególnym osobom bezpieczeństwo, a jednocześnie swoboda działania, muszą istnieć jasne, zrozumiałe dla wszystkich i możliwe do realizacji przepisy i prawa.
Także każda grupa dziecięca musi posiadać takie regulatory, jeżeli chcemy, aby dzieci rozwijały się w atmosferze pogody, radości, wzajemnego poszanowania, aby w przyszłości dobrze przygotowały się do udziału w życiu społecznym.
Nasze przedszkole pragnie wychowywać dzieci ku dobru, czyli tak, aby w przyszłości umiały kachać, szanować i powstrzymywać się od krzywdzenia innych oraz tak, aby umiały zadbać też o siebie.
Oznacza to umiejętność pogodzenia własnych interesów, swojego zdrowia i szczęścia z interesami i szczęściem innych. Dzieci powinny szanować własne potrzeby, ale jednocześnie muszą brać pod uwagę swoich kolegów i nauczycieli. Dzieci uczą się przez modelowanie i naśladawanie, a także przez wyciąganie wniosków z własnych błędów.
Podstawowe normy obowiązujące w przedszkolu obracają się wokół dwóch zasad: bezpieczeństwa i szacunku. Dzieciom w przedszkolu nie wolno stwarzać niebezpiecznych sytuacji, krzywdzić innych, niszczyć cudzej własności, przeszkadzać innym w pracy lub zabawie. Te ogólne normy są razem z dziećmi uszczegółowiane. Dzieci myślą bowiem bardzo konkretnie. Potrzebują szczegółowych zasad i precyzyjnego określenia czego nie wolno, a co jest dozwolone.

W naszym przedszkolu staramy się, jeśli tylko jest, to możliwe, aby dzieci same ustalały własne zasady, a nie miały je narzucone z zewnątrz.

Jeśli dzieci same ustalą swoje zasady, wtedy w znacznie większym stopniu biorą odpowiedzialność za ustalone reguły. Reguły negocjowane są razem z wychowawcami i wpisywane do KODEKSóW GRUPOWYCH za zgodą wszystkich dzieci. Podpis każdego dziecka jest zgodą na ustalone zasady zachowania. Dzieci w większym stopniu biorą odpowiedzialność za swoje czyny: „Podpisałem zasady naszego kodeksu- czuję że powinienem się do nich stosowac zawsze, nie tylko, kiedy panie patrzą”.
Nauka norm moralnych jest dla dzieci bardzo trudna. Dziecko w wieku przedszkolnym jest jeszcze egocentryczne i najważniejszy jest dla niego jego własny interes. W przedszkolu musi dostosować swoje potrzeby i indywidualne pomysły do innych ludzi. Potrzebna jest mu pomoc. Pomocą jaką otrzymuje w przedszkolu jest uważne wysłuchanie i zrozumienie dla jego rozterek. Zawsze jednak zadaniem nauczyciela jest przypomnienie zasady, która reguluje nasz kodeks.

W naszym przedszkolu rezygnujemy całkowicie z kar na rzecz ponoszenia konsekwencji własnych działań.

Przestrzeganie zasad społecznych musi być skojarzone przez dzieci z jakąś ważną dla nich konsekwencją. Jeśli jest nią kara, wówczas uczymy dziecko przede wszystkim unikania kary. Lęk przed karą, staje się dominujący, a zachowanie, które do kary doprowadziło przestaje być ważne. Konsekwencje mają naturalny związek z działaniem, które je poprzedza i są związane z zasadami, jakie obowiązują w naszym przedszkolu. Egzekwowaniu konsekwencji nie towarzyszy gniew ani krzyk. Jest to naturalna kolej rzeczy: zrobiłem coś niewłaściwego, więc to naprawiam. Krzywda lub szkoda, jeśli została zrobiona "chcący" czyli specjalnie, wymaga zadośćuczynienia np.: jeśi dziecko zepsuje czyjąś budowlę, to musi ją odbudować, jeśi dziecko wyleje wodę, to ją ściera. Ponieważ dzieci dopiero uczą się przestrzegać umów i działać zgodnie z kodeksem, czasem popełniają błędy, zapominają o wspólnych ustaleniach lub ulegają pokusom. Stosujemy wówczas tzw. czasowe wyłączenie, podczas którego dziecko siada na krzesełku obok biurka na 3 do 5 minut. Dostaje dzięki temu sygnał, że złe zachowanie należy przerwać. Ma czas, żeby ochłonąć i przypomnieć wspólne zasady. Mija czas i dziecko wraca do zabawy. Jeżeli dziecko swoim zachowaniem sprawiło komuś przykrość to powinno to w jakiś sposób zrekompensować, przede wszystkim przeprosić. W ten sposob uczymy odpowiedzialności za swoje postępowanie i dajemy szansę czynienia dobra. Dziecko zdaje sobie sprawę, że jeżli czasem zrobi coś złego, to samo może to naprawić robiąc coś dobrego i zawsze otrzymuje szansę na poprawę.