WYMOWA SZEŚCIOLATKA

Opracowała:K.Stolarczyk

Dzieci 6-letnie powinny wymawiać prawidłowo wszystkie dźwięki mowy.
Niezrozumiały dla otoczenia sposób wypowiadania się dziecka może utrudniać jego rozwój umysłowy, często izoluje je od rówieśników, wywołując niechęć do wspólnej zabawy.
Błędy wymowy są często przyczyną niepowodzeń w czytaniu i pisaniu.

Nauka czytania to nie tylko poznawanie liter. Dziecko może rozpoznawać wszystkie litery i nie umieć czytać. Składanie liter, sylab to często bardzo trudny próg do przekroczenia. Dlatego wiele czasu poświęca się w „zerówce” ćwiczeniom słuchowym. Te wszystkie ćwiczenia ( dzielenie zdań na wyrazy, wyrazów na sylaby i głoski ) dzieci wykonują bez wykorzystania pisma, cały czas posługują się tylko mową. Dlatego „zerówka” to okres w życiu dziecka, w którym szczególnie dotkliwie może ono odczuć niedoskonałość swej wymowy.
Spróbujmy sobie wyobrazić, jak może czuć się dziecko nie wymawiające głoski „sz” gdy musi powtórzyć zdanie: „Szymon ma czerwony szalik”. Będzie ono brzmiało: „Symon ma cerwony salik”. Czy koledzy nie wybuchną śmiechem?

Oprócz trudnej sytuacji społecznej, z którą dziecko z nieprawidłową wymową będzie musiało sobie radzić w szkole, pojawią się kłopoty z językiem polskim. W jaki sposób poprawnie zapisać wyraz, jeśli źle się go wymawia? Przecież małe dziecko zapisując każdą literę, wymawia ją sobie cichutko. Jeśli więc źle wymawia, najczęściej też źle zapisuje.

Aby nie narażać dziecka na przeżywanie śmieszności i dokuczliwych uwag kolegów, trzeba pomóc mu w opanowaniu prawidłowej wymowy.

Warunkiem prawidłowego wymawiania głosek jest sprawne działanie narządów mowy. Realizacja każdej głoski wymaga określonego układu artykulacyjnego i określonej pracy mięśni.
Toteż narządy mowy trzeba ćwiczyć, jak pianiści ćwiczą sprawność palców. Ćwiczenia narządów artykulacyjnych ( języka, warg, podniebienia miękkiego) mają na celu wypracowanie zręcznych i celowych ruchów tych narządów.

Oto przykłady ćwiczeń usprawniających język i wargi:

• Wysuwanie i chowanie języka przy szeroko otwartych ustach
• Kierowanie czubka języka do kącików ust w prawo i w lewo przy szeroko otwartych ustach
• Dotykanie językiem wszystkich zębów po kolei- liczenie zębów językiem
• Oblizywanie się w kółeczko przy szeroko otwartych ustach
• Naśladowanie cwału konika tzw. Kląskanie językiem
• Parskanie rozluźnionymi wargami, gwizdanie, cmokanie
• Dmuchanie przez złączone wargi.

Doświadczenie uczy, że już sama gimnastyka artykulacyjna wystarczy niejednokrotnie do zlikwidowania prostych wad wymowy, ale przydaje się też dzieciom, u których nie stwierdzono odchyleń od normy. Większość z nich mówi niedbale i niewyraźnie.